System operacyjny to program, który uruchamia się niezwłocznie po włączeniu komputera. Umożliwia uruchamianie innych programów i aplikacji (które mogą być przeznaczone dla konkretnego systemu operacyjnego). Programy działają w systemie operacyjnym jako oddzielne procesy. Współczesne systemy operacyjne zwykle obsługują jednoczesne wykonywanie wielu procesów (wielozadaniowość).

Za pośrednictwem systemu operacyjnego aplikacje mogą komunikować się ze sprzętem komputerowym. System operacyjny odpowiada także za organizację danych na nośnikach pamięci oraz dostęp do nich, a także zwykle umożliwia zarządzanie kontami użytkowników i ich uprawnieniami. To, że wiele czynności realizuje system operacyjny, w pewnym stopniu ułatwia tworzenie programów (aplikacji).

Systemy operacyjne były pierwotnie obsługiwane przez wpisywanie poleceń w wierszu poleceń. Obecnie zazwyczaj mają graficzny interfejs użytkownika (GUI), który umożliwia obsługę na przykład za pomocą klawiatury i myszy lub dotyku.

Niektóre aplikacje są dołączone wraz z systemem operacyjnym, np. przeglądarka internetowa, menedżer plików czy podstawowe sterowniki sprzętowe.

Przykłady systemów operacyjnych

Do popularnych systemów operacyjnych dla komputerów stacjonarnych i laptopów należą:

Do popularnych mobilnych systemów operacyjnych należą:

Aktualizacje

System operacyjny, jak każde inne oprogramowanie, może zawierać luki bezpieczeństwa. Są one zazwyczaj na bieżąco usuwane. Poprawki bezpieczeństwa (a także różne ulepszenia czy zmiany) trafiają na urządzenie użytkownika w ramach aktualizacji (tzw. update/upgrade).