
Informacje, rozmiar danych

Jednym z głównych zastosowań komputerów jest praca z informacjami i danymi. Informacje możemy zapisywać, przesyłać między komputerami oraz przetwarzać. Aby komputery mogły z nimi pracować, musimy je zakodować, czyli zapisać w ustalony sposób, który będzie dla nich zrozumiały. W komputerze wszystkie dane są kodowane za pomocą zer i jedynek.
Bit jest podstawową i najmniejszą jednostką informacji. Może przyjmować dwie wartości: 0 lub 1. Bity łączą się w bajty (ang. byte), przy czym jeden bajt składa się z 8 bitów. Komputery zazwyczaj operują całymi bajtami, dlatego to właśnie bajt jest najczęściej najmniejszą jednostką, którą komputer potrafi przetwarzać. Z tego powodu pojemność pamięci komputera oraz rozmiar zapisanych w niej plików podaje się w bajtach. Bit oznaczamy małą literą b, a bajt wielką B.
Wszystkie dane w komputerach są zapisywane i przetwarzane jako ciągi bajtów. Ponieważ pliki często składają się z wielu milionów bajtów, do wygodniejszego zapisu ich rozmiaru używa się jednostek wielokrotnych. Dla uproszczenia przeliczania między jednostkami najczęściej przyjmuje się zależność: 1 kB = 1000 B, jednak można również spotkać się z zapisem: 1 kB = 1024 B = 2^{10} B. Analogicznie bywa w przypadku kolejnych jednostek – czasem stosuje się zależności: 1 MB = 1024 kB, 1 GB = 1024 MB itd.
| kB |
kilobajt |
1000 B |
| MB |
megabajt |
1000 kB |
| GB |
gigabajt |
1000 MB |
| TB |
terabajt |
1000 GB |
| PB |
petabajt |
1000 TB |
Przeliczenia te obowiązują również wtedy, gdy jednostki te występują w połączeniu z innymi, na przykład jako bit/s albo bajt/s.
Przykłady jednostek złożonych:
| b/s, bit/s, bps |
bit na sekundę |
0,125 B/s |
| kb/s, kbit/s |
bit na sekundę |
1000 b/s |
| Mb/s, kbit/s |
bit na sekundę |
1000 kb/s |
| Gb/s, kbit/s |
bit na sekundę |
1000 Mb/s |
| B/s |
bajt na sekundę |
8 b/s |
| kB/s |
kilobajt na sekundę |
1000 B/s |
| MB/s |
megabajt na sekundę |
1000 kB/s |
| GB/s |
gigabajt na sekundę |
1000 MB/s |
| TB/s |
terabajt na sekundę |
1000 GB/s |
Przykłady wielkości obiektów w komputerze
| kilka B |
1 litera angielskiego alfabetu |
| kilka kB |
krótki e-mail bez załączników |
| kilkadziesiąt kB |
kilkustronnicowy dokument tekstowy bez obrazów |
| kilkaset kB |
obraz niskiej jakości |
| kilka MB |
książka w pdf, prezentacja z kilkoma zdjęciami |
| kilka GB |
film |
| kilka TB |
dysk twardy |
| kilka PB |
centrum danych |
Zamknij